Karty pracy dla pięciolatka w przedszkolu i jak dobrać poziom trudności
Karta pracy dla pięciolatka ma trzy do pięciu krótkich zadań, jedno polecenie na zadanie i duże obrazki, a pisanie zostaje przy kolorowaniu, szlaczkach i prostych znakach. W grupie pięciolatków jedno dziecko rozpoznaje litery, drugie ledwo trzyma kredkę, więc jedna karta rzadko pasuje wszystkim. Poniżej konkretne zasady doboru, przykład jednej karty w trzech poziomach i sposób, żeby wszystkie trzy wersje dostawać z jednego tematu tygodnia.
Czego wymagać od karty, a czego od dziecka
Pięciolatek zwykle skupia uwagę na jednym zadaniu przez kilka minut, rozumie polecenie wypowiedziane jednym zdaniem i uczy się przez ruch, rysunek i zabawę. Różnice w grupie są jednak duże. Część dzieci liczy do dziesięciu i zna kilka liter, część dopiero zaczyna poprawnie trzymać kredkę. Dlatego pierwsze pytanie nie brzmi, jaka karta jest dla pięciolatka, tylko jaka jest dla tego konkretnego dziecka z tej konkretnej grupy.
Ramy treści opisuje podstawa programowa wychowania przedszkolnego, ale nie mówi, ile zadań mieści jedna kartka. To decyzja nauczyciela, a karta powinna ją ułatwiać, nie ograniczać.
Sześć zasad, po których poznasz dobrą kartę dla pięciolatka
- Jedno polecenie, jedno zdanie. "Pokoloruj tyle kółek, ile jest piłek" działa. Dwa polecenia w jednym zdaniu już nie.
- Trzy do pięciu zadań na kartę. Szóste zadanie zwykle robi tylko dziecko, które skończyło wcześniej i nudzi się.
- Duże obrazki, mało tekstu. Dziecko czyta rysunek, a polecenie czyta nauczycielka na głos.
- Różne rodzaje ruchu ręki. Kolorowanie, szlaczek, łączenie, zakreślanie, a nie pięć razy to samo.
- Jedna umiejętność w centrum. Liczenie do pięciu albo rozpoznawanie dźwięku na początku wyrazu, a nie wszystko naraz.
- Miejsce na własny rysunek na końcu. Dziecko kończy kartę czymś swoim, a nie kolejnym ćwiczeniem.
Jedna karta w trzech poziomach na temat Jesienne liście
Temat: Jesienne liście. Grupa pięciolatków, trzy poziomy tej samej karty.
| Poziom | Dla kogo | Zadania |
|---|---|---|
| Łatwiejszy | dziecko, które dopiero ćwiczy chwyt | pokoloruj duży liść, poprowadź kredkę po linii falistej, zakreśl liść, który jest inny |
| Podstawowy | większość grupy | policz liście i zakreśl cyfrę, połącz liść z cieniem, szlaczek z liści, narysuj własny liść |
| Trudniejszy | dziecko, które zna litery | policz liście do 10, zakreśl pierwszą literę wyrazu liść, uzupełnij szlaczek bez wzoru, dorysuj dwa liście |
Wszystkie trzy karty mają ten sam obrazek liścia i ten sam temat, więc dzieci rozmawiają o tym samym, a każde ćwiczy na swoim poziomie. Nauczycielka nie dzieli grupy na lepszych i gorszych, bo kartki wyglądają podobnie.
Co warto ćwiczyć na kartach w ciągu roku
Pięciolatek ćwiczy na kartach cztery obszary i warto je mieszać w tygodniu.
- Sprawność ręki. Szlaczki, kolorowanie bez wychodzenia poza kontur, łączenie kropek, wycinanie po linii.
- Liczenie. Porównywanie ilości, liczenie do dziesięciu, więcej i mniej, proste dodawanie na obrazkach.
- Słuch fonemowy. Dźwięk na początku i na końcu wyrazu, rymy, dzielenie wyrazu na sylaby.
- Orientacja i logika. Wzory do kontynuowania, szukanie różnic, układanie według wielkości lub koloru.
Karty z literami są potrzebne dopiero tym dzieciom, które same się nimi interesują. U pozostałych lepiej sprawdza się słuch fonemowy bez pisania.
Ile czasu zajmuje karta i co z dziećmi, które skończą wcześniej
Jedna karta z trzema do pięciu zadań zajmuje pięciolatkowi zwykle od dziesięciu do piętnastu minut, jeśli nauczycielka czyta polecenia po kolei. Dziecko, które skończy po pięciu minutach, nie powinno dostać następnej tej samej karty. Przygotuj zadanie dodatkowe na odwrocie: dorysuj, znajdź różnice albo ułóż własny wzór. Dziecko, które potrzebuje więcej czasu, kończy tylko dwa zadania, a pozostałe wraca do niego następnego dnia. Ocenianie nie dotyczy tego etapu, liczy się, czy dziecko chętnie siada do kartki i czy ręka coraz pewniej prowadzi kredkę. Notatka z jednym zdaniem po zajęciach, na przykład "Ala sama poprowadziła szlaczek", wystarczy do rozmowy z rodzicami.
Pięć błędów, które psują dobrą kartę
- Zbyt gęsta kartka. Osiem zadań z małymi obrazkami męczy dziecko po drugim.
- Polecenia napisane dla rodzica, nie dla dziecka. Pięciolatek ich nie przeczyta, więc nauczycielka i tak czyta na głos, a długi tekst wydłuża każdą kartę.
- Zadania na pisanie liter zbyt wcześnie. Dziecko z nieprzygotowaną ręką uczy się niechęci do kredki.
- Jedna karta dla całej grupy. Szybsze dzieci się nudzą, wolniejsze się zniechęcają.
- Karta bez związku z tematem tygodnia. Dziecko nie wraca do słów, które niedawno poznało.
Jak ułożyć karty na jeden tydzień tematu
Przy temacie Jesień wystarczą trzy karty. Poniedziałek: karta z liczeniem i obrazkami liści. Środa: karta ze słuchem fonemowym, na przykład "znajdź przedmioty, które zaczynają się na ten sam dźwięk co liść". Piątek: karta ze szlaczkiem i własnym rysunkiem. Każda zajmuje kilkanaście minut przy stoliku i nie wymaga dodatkowego przygotowania w czasie zajęć. Dla grupy sześciolatków w zerówce przygotowaliśmy osobny układ w artykule o kartach pracy do zerówki. Układ całego roku pod tematy opisuje artykuł o rocznym planie pracy przedszkola.
Kiedy zmienić poziom karty
Zmień poziom, gdy dziecko kończy kartę w dwie minuty i prosi o następną albo gdy po drugim zadaniu odkłada kredkę. Pierwszy sygnał oznacza trudniejszą wersję, drugi łatwiejszą. Nie czekaj na semestr. Karta jest tekstem do edycji, więc zmiana poziomu to kwestia jednego kliknięcia, a nie przygotowywania materiałów od nowa. U dzieci, które potrzebują więcej wsparcia, sprawdzą się zasady z artykułu o ćwiczeniach koncentracji uwagi.
Wspólny układ kart w całym przedszkolu
Gdy trzy oddziały pięciolatków pracują na tych samych tematach, wspólna biblioteka kart oszczędza wieczory każdej nauczycielce. Plany Placówka i Sieć placówek dają wspólną bibliotekę, role dla zespołu i logo przedszkola na wydruku. Plany opisuje cennik.
Przygotuj kartę w trzech poziomach na temat tygodnia
Wpisz temat i wiek grupy, a Odkrywcze przygotuje kartę A4 do druku. Nauczycielka zawsze sprawdza i może edytować treść. Pełny opis na stronie karty pracy przedszkole. Zasady dla dzieci z trudnościami w mowie opisaliśmy w wpisie ćwiczenia logopedyczne w przedszkolu.
Dla młodszych grup, gdzie karta ma dwa lub trzy zadania i grubą linię po śladzie, przygotowaliśmy osobny opis: karty pracy dla trzylatka i czterolatka.